Hyperliquid (HYPE) Burn

Hyperliquid là sàn perp on-chain, thu phí giao dịch perp và spot bằng USDC. Từ tháng 12/2024, gần như toàn bộ phí đó — sổ này đo được 98% trên 615 ngày — chảy vào Assistance Fund, ví hệ thống tại địa chỉ 0xfefefefefefefefefefefefefefefefefefefefe, chỉ làm một việc: đặt lệnh mua HYPE trên sổ lệnh spot HYPE/USDC, cách nhau vài phút, mỗi lệnh vài chục tới vài trăm token. Tính từ 23/12/2024 tới nay quỹ đã chi $1,211 tỉ trên $1,232 tỉ doanh thu, mua về 35,68 triệu HYPE. Ngày lớn nhất là 10/10/2025 — phiên thanh lý toàn thị trường — quỹ mua 232.010 HYPE trị giá $8,7 triệu trong 24 giờ, vì khối lượng kỷ lục ngày đó kéo phí lên theo.

Ba điều cần nhớ khi đọc con số mua lại. Một: tiền mua là phí thật, không phải token phát hành thêm. Hai: quỹ mua theo doanh thu tính bằng USD, nên khi giá HYPE tăng thì số token mua được giảm — tháng 8/2025 quỹ mua 2,54 triệu HYPE với $110,5 triệu, tháng 8/2026 chỉ 729 nghìn HYPE với $50,5 triệu; đọc "lượng đốt giảm" mà không nhìn giá là đọc sai. Ba: mọi lệnh khớp của quỹ đều công khai qua API Hyperliquid; sổ này đọc từng lệnh (hơn 20.000 lệnh riêng trong 30 ngày) rồi đối chiếu với doanh thu DefiLlama, khớp gần 100%.

"HYPE burn" trên các bảng xếp hạng thường là một con số, nhưng gồm hai thứ khác hẳn bản chất. Lớp thứ nhất là đốt vĩnh viễn: phí gas trên HyperEVM trả bằng HYPE bị huỷ, và số HYPE người thắng đấu giá niêm yết HIP-1 (đấu giá Hà Lan mỗi 31 giờ để giành mã ticker spot) trả cũng bị huỷ. Tổng cung vì thế giảm từ 1 tỉ xuống 998.970.615 — 1,03 triệu HYPE đã biến mất thật, không cách nào lấy lại.

Lớp thứ hai lớn gấp 45 lần: 46,94 triệu HYPE nằm trong Assistance Fund. Ngày 24/12/2025, validator bỏ phiếu với 85% đồng thuận coi số HYPE quỹ nắm giữ là đã đốt — không tính vào cung lưu hành, không bán ra. Nhưng về kỹ thuật đó vẫn là số dư trong một ví hệ thống, và tên quỹ nói rõ mục đích khai sinh: hỗ trợ người dùng khi có sự cố bất thường. Giá vốn của quỹ là $1,27 tỉ, bình quân $27,10/HYPE — thấp hơn nhiều so với mặt bằng giá HYPE từ nửa cuối 2025.

Vì vậy trang này hiển thị tách bạch "đốt vĩnh viễn" và "quỹ mua vào" trước khi gộp. Gộp cả hai, 47,97 triệu HYPE đã rút khỏi lưu thông — bằng 4,8% cung tối đa 1 tỉ, hoặc 16% nếu so với 298,6 triệu đang lưu thông. Các trang khác chọn một trong hai mẫu số nên cùng một lượng đốt có thể hiện 5% hay 16%; cả hai đều đúng, chỉ trả lời hai câu hỏi khác nhau.

Cung tối đa 1 tỉ HYPE chia làm bốn khối theo số on-chain hôm nay: 298,6 triệu đang lưu thông (29,9%); 46,9 triệu trong Assistance Fund (4,7%); 241,5 triệu trong ví Hyper Labs (24,2%) — chủ yếu là cổ phần Core Contributors 23,8% đang khoá; và 411,9 triệu chưa từng phát hành (41,2%), tức Future Emissions và phần thưởng cộng đồng. Nói cách khác, cứ 10 HYPE thì 7 chưa ra thị trường.

Ngày 29/11/2024 (TGE) là đợt unlock lớn nhất và cho tới nay là duy nhất đáng kể: 310 triệu HYPE (31%) phát thẳng cho người dùng qua airdrop genesis, cùng 60 triệu ngân sách Hyper Foundation, 3 triệu community grants và 120 nghìn cho HIP-2. Từ đó tới nay không có cliff nào tương tự. Lượng phát hành mới duy nhất đang chạy là thưởng staking cho validator, trích từ khối chưa phát hành — DefiLlama ước khoảng 9,6 triệu HYPE tính tới đầu 2026, tương đương lợi suất khoảng 2–2,5%/năm trên lượng stake.

Hyper Foundation chưa bao giờ công bố lịch unlock theo ngày. Điều khoản công bố chỉ có: Core Contributors khoá 1 năm sau TGE, rồi vest tuyến tính, phần lớn hoàn tất trong 2027–2028, một phần kéo sang sau 2028. Thực tế on-chain: đợt đầu 1,75 triệu HYPE ngày 29/11/2025 đúng tròn năm, kế tiếp 1,13 triệu ngày 06/01/2026, rồi đều đặn quanh mùng 6 hằng tháng, tăng dần từ 140 nghìn (02/2026) lên 420–450 nghìn (05–08/2026). Tổng cộng Core Contributors đã nhận 5,36 triệu HYPE. DefiLlama ghi nhận từng chuyển khoản từ ví Hyper Labs sau khi nó xảy ra, nên "đợt kế tiếp" ở bảng trên là dự phóng từ nhịp đó — không phải lịch chính thức, và sổ này ghi rõ như vậy.

Đặt cạnh quỹ: 30 ngày qua Assistance Fund mua 727 nghìn HYPE, gấp 1,9 lần đợt unlock dự kiến; từ tháng 12/2025 tới nay quỹ mua hơn 11,5 triệu so với 5,36 triệu unlock. HYPE là một trong số rất ít token có vesting mà lực mua từ doanh thu lớn hơn lực bán tiềm năng từ unlock — điều ngược lại ở đa số token niêm yết 2024–2025. Biến số thật không phải nhịp mùng 6 mà là 411,9 triệu Future Emissions: chưa có lịch nào, và chỉ Hyper Foundation quyết định khi nào dùng tới.

Ngày 26/08/2026 Hyperliquid kích hoạt AQAv2 (Aligned Quote Asset v2): 90% lợi tức sinh ra từ kho USDC dự trữ trên sàn — khoảng $5 tỉ — được chuyển vào Assistance Fund để mua HYPE. Coinbase giữ vai trò treasury deployer, Circle là technical deployer; lãi tích luỹ theo chu kỳ 30 ngày và chuyển vào quỹ 8 ngày sau khi chu kỳ kết thúc, đợt đầu ngày 03/10/2026. Ước tính thị trường $135–160 triệu/năm; Hyperliquid chưa xác nhận con số.

Ý nghĩa với sổ đốt: lần đầu tiên việc mua HYPE không còn phụ thuộc hoàn toàn vào khối lượng giao dịch. Ở doanh thu phí hiện tại (~$50 triệu/tháng), AQAv2 có thể cộng thêm 20–25% sức mua — và là dòng tiền chạy theo lãi suất USD, không theo biến động thị trường. Từ tháng 10/2026, các ngày quỹ nhận lãi sẽ hiện thành cột doanh thu và mua lại đột biến trên bảng dòng chảy phía trên; sổ này sẽ tách riêng phần đó khi dữ liệu có.