Avalanche (AVAX) Burn

Tổng đốt trọn đời tới 01/09/2026: 5.054.873 AVAX, tích từ 2.146 ngày có phí trên C-chain kể từ ngày mainnet 23/09/2020 (102 ngày đầu năm 2020 chỉ cháy 430 AVAX cả thảy). So với 474,06 triệu AVAX đã phát hành theo cung P-chain hiện hành (360 triệu genesis + 114,06 triệu thưởng staking), phần đốt bằng 1,07% — Avalanche đốt tất cả phí, nhưng phí trên Avalanche vốn nhỏ.

Phần lớn lượng đốt xảy ra khi AVAX đắt gấp nhiều lần mặt bằng giá 2026 (2022: 1,48 triệu AVAX ở giá 15–90 USD; tháng 12/2023: 1,29 triệu ở giá 35–45 USD), nên giá trị USD tại thời điểm đốt cao hơn nhiều — sổ này không có chuỗi giá gắn từng ngày cho AVAX nên chỉ nêu khoảng, không cộng.

Cột "đã đốt" ở bảng trạng thái không lấy từ CoinGecko hay explorer mà là tổng của chính chuỗi ngày trên trang này; tổng cung = cung P-chain hiện hành − tổng đốt. CoinGecko ghi tổng cung 463,44 triệu, lệch 5,6 triệu so sổ này (469,0 triệu) — khác biệt nằm ở cách CoinGecko xử lý phần đốt và cung P-chain, sổ giữ số on-chain.

Tháng 12/2023 đốt 1.290.338 AVAX — bằng 25,5% tổng đốt sáu năm, và gấp 2,8 lần cả năm 2024. Nguyên nhân là cơn sốt inscription (chuẩn ASC-20 bắt chước Ordinals) tràn sang C-chain: từ 13/12 tới 21/12/2023, chuỗi ngày đọc 20.773 → 37.950 → 90.115 → 172.868 → 127.516 → 172.539 → 168.664 → 244.407 (20/12, kỷ lục mọi thời đại) → 102.511 AVAX. Chín ngày cộng 1.137.343 AVAX, 22,5% tổng trọn đời, ở giá quanh 40 USD — cỡ 45 triệu USD phí bị huỷ trong hơn một tuần.

Ngoài cơn sốt đó, những ngày lớn nhất lịch sử khiêm tốn hơn nhiều: 22/11/2023 45.978 AVAX (đợt inscription đầu), 11/05/2022 29.512 (ngày sập LUNA/UST), và 10/10/2025 25.155 — ngày thanh lý kỷ lục toàn thị trường, cũng là ngày lớn nhất kể từ 2023. Đọc ba mốc này thấy quy luật: AVAX đốt mạnh khi mạng nghẽn vì đầu cơ hoặc hoảng loạn, không phải khi hoạt động "thật" tăng.

Tháng 11/2023 (132.142 AVAX) và các tháng 4–7/2023 (74–114 nghìn/tháng) là hai đỉnh phụ. Không có cơn sốt, năm 2023 chỉ đốt khoảng 600 nghìn AVAX — tương đương 2021; nói cách khác, gần 70% con số 2,02 triệu của năm 2023 là hai tháng inscription.

Cộng theo năm: 2021 592.676 AVAX (1.624/ngày); 2022 1.475.663 (4.043/ngày — năm đắt nhất tính bằng nhịp đều, tháng 3–5/2022 mỗi tháng 227–342 nghìn nhờ DeFi trên Avalanche và Avalanche Rush); 2023 2.020.520 (5.536/ngày, méo vì tháng 12); 2024 463.681 (1.267/ngày); 2025 371.332 (1.017/ngày); 2026 tới 01/09 130.571 (535/ngày). Từ 2022 tới 2026, nhịp đốt theo ngày giảm 87%.

Điểm gãy kỹ thuật là nâng cấp Avalanche9000 (Etna) kích hoạt 16/12/2024, hạ phí cơ sở tối thiểu C-chain từ 25 xuống 1 nAVAX. Chuỗi tháng nhìn thấy ngay: 11/2024 42.331 AVAX, 12/2024 36.104, rồi 01/2025 tụt còn 11.528 (372/ngày, −68% so tháng trước). Từ đó nhịp thường quanh 10–25 nghìn/tháng, chỉ vọt khi thị trường biến động: 10/2025 69.864 (nhờ ngày 10/10), 09/2025 49.674, 06/2025 39.994.

Năm 2026 còn thấp hơn: 01/2026 24.000; 02/2026 24.898; 03/2026 16.342; 04/2026 14.163; 05/2026 9.448 (thấp nhất kể từ 2020); 06/2026 16.442; 07/2026 9.005; 08/2026 15.792. Ngày thấp nhất từ 2025: 02/05/2026 chỉ 109 AVAX, tức chưa tới 800 USD phí cho cả chuỗi C-chain trong một ngày — 12 tháng gần nhất đốt tổng cộng 311.337 AVAX.

Cung P-chain hiện hành 474,06 triệu AVAX, tức 114,06 triệu đã được in thành thưởng staking kể từ genesis 360 triệu — gấp 22,6 lần lượng đốt. Trần cung 720 triệu; phần thưởng còn lại ~246 triệu sẽ phát dần theo tỉ lệ staking. Trong 12 tháng gần nhất, sổ ghi in 10,70 triệu AVAX so với đốt 311 nghìn: đốt bù được 2,9% lượng in, cung ròng tăng ~10,4 triệu, khoảng 2,2%/năm.

Cột Mint trên trang có hai nguồn, ghi rõ ở bảng: từ 29/08/2026 là số đo trực tiếp — hiệu cung P-chain (platform.getCurrentSupply) giữa hai ảnh chụp cách nhau một ngày, dao động mạnh vì thưởng trả khi kỳ staking kết thúc (ví dụ 30/08: 105.995; 29/08: 12.779; 01/09: 85.556). Phần lịch sử trước đó dùng mô hình lịch phát hành của DefiLlama, cộng 109,3 triệu cho tới 08/2026 — thấp hơn số on-chain 114,06 triệu khoảng 4,8 triệu, cho thấy mô hình bỏ sót một phần thưởng; sổ giữ mô hình cho lịch sử vì không truy được cung P-chain quá khứ.

Để AVAX giảm phát cần đốt >10 triệu/năm, tức mỗi ngày ~29 nghìn AVAX — mức chỉ từng đạt trong chín ngày inscription 12/2023 và hai ngày khủng hoảng 2022/2025. Với phí cơ sở 1 nAVAX sau Avalanche9000, kịch bản đó gần như đóng: Avalanche đã chọn phí rẻ cho subnet/L1 thay vì đốt nhiều, và trang này đo đúng hệ quả của lựa chọn ấy.

Sổ không có nguồn unlock cho AVAX: các đợt vesting đội ngũ/quỹ theo lịch 2020–2024 đã kết thúc theo tokenomics công bố, và cột Mở khoá trên trang trống vì không có nguồn on-chain, không phải bằng 0 tuyệt đối. Cung lưu hành 431,77 triệu (CoinGecko) so tổng 469,0 triệu — phần chênh 37 triệu là AVAX thuộc quỹ/đối tác chưa tính vào lưu hành theo cách đếm của CoinGecko.

ATH 144,96 USD ngày 21/11/2021, ATL 2,80 USD ngày 31/12/2020 (CoinGecko). Từ đỉnh tới đầu tháng 9/2026 giá giảm 95% trong khi cung tăng 30% (360 → 469 triệu) và đốt chỉ bù 1%: với AVAX, câu chuyện cung là câu chuyện thưởng staking, không phải đốt phí.

Chuỗi đốt theo ngày lấy từ endpoint feesPaid của metrics.avax.network cho chain 43114 (C-chain), tổng phí theo ngày UTC — vì 100% phí bị huỷ, phí = đốt. Sổ đã đối chiếu với truy vấn Dune một lần khi dựng lịch sử: khớp từng số lẻ, nên hằng ngày chỉ dùng API chính chủ. Phí trên P-chain và X-chain (rất nhỏ) không nằm trong chuỗi này.

Tổng cung đọc từ P-chain qua platform.getCurrentSupply mỗi ngày, trừ đi tổng đốt tích luỹ; cột Mint từ 29/08/2026 là hiệu của hai lần đọc đó. Không có cột doanh thu, mua lại hay unlock cho AVAX. Nếu API chính chủ gián đoạn, ngày đó để trống thay vì ước lượng — chuỗi hiện đủ 2.146 ngày, không có ngày thiếu kể từ 23/09/2020.